خبرنگاران، سختکوشان بی‌منت

فضای رسانه در جهان جدید متأثر از سه عنصر شفافیت، سرعت و فراگیری قرار دارد. ابزار رسانه‌ای جدید در کمترین زمان ممکن با بالاترین سرعت، اطلاعات را در اختیار افکار عمومی در لحظه وقوع خبر، حتی در دورافتاده‌ترین نقاط قرار می‌دهند. از این منظر عنصر زمان و مکان در فرآیند انعکاس اخبار کاملاً حذف شده است و سرعت، حجم، گستره و تأثیرپذیری مردم در فضای تولید اطلاعات، آنچنان خیره‌کننده است که حتی صاحبنظران از سرعت سرسام‌آور تحولات این عرصه درمانده­ اند.

 

در چنین فضایی نخستین انتظار مردم از خبرنگاران، مطالبه گری است. بدین معنا که مطالبه حقیقت از جانب صاحبان قدرت را حق خبرنگار می‌دانند و اگر این حق از او به هر دلیلی سلب شود، انتظار افکار عمومی برآورده نشده است. جامعه امروز دیگر به خبرنگار از منظرصرفاً یک خبرنویس و منعکس‌کننده رویداد نگاه نمی‌کند و برای او جایگاه و‌شأن گروه مرجع در کنار سایر گروه‌های تأثیرگذار جامعه قائل است. از این‌رو انتظار دارد تا خبرنگار زبان گویای مطالبات جامعه از اصحاب قدرت و آیینه تمام نمای آلام و مسائل جامعه خود باشد. در واقع خبرنگار در چنین فضایی حلقه واسط و امین و مورد اعتماد نظام سیاسی و جامعه است و این وضعیت، وظیفه و دشواری‌های کار خبرنگار را بیشتر می‌کند.

یکی دیگر از انتظارات جامعه از قشر خبرنگار به عنوان یک گروه تأثیرگذار و مورد اعتماد جامعه، توجه اساسی به مصالح عمومی و منافع ملی است. خبرنگار عصر جدید به‌عنوان یک کنشگر، نگاه ملی به مسائل و اتفاقات پیرامون خود دارد و با عینک مصالح و منافع ملی و نه محدود به نگاه خرد و روزمره و زودگذر به مسائل و حوادث می‌نگرد. به بیان دیگر بلندنگری، بلندنظری و آینده نگری از انتظارات جامعه از خبرنگاران محسوب می‌شود. بدیهی است که نگاه اخلاق­ محور و رعایت مرزهای اخلاقی هم برای او همچون سایر گروه‌های مرجع الزام آور است. چرا که تداوم حیات جامعه در گرو تداوم حیات نظام سیاسی و اخلاقی است. همچنان که جامعه از اقطاب و گروه‌های مرجع انتظار دارد تا تحت تأثیر عوامل بیرونی قرار نگیرند، از خبرنگاران هم توقع دارد تحت تأثیر عناصر خارجی مثل قدرت، ثروت، تبلیغات، شایعات، عملیات روانی و فریب دشمن قرار نگیرند. ضمن آنکه خبرنگاران علاوه بر آنکه در حلقه و دایره نخبگان تعریف می‌شوند، واجد این ویژگی مهم هستند که خود می‌توانند سایر گروه‌های نخبگی را تحت تأثیر فعالیت خود قرار دهند.

در شرایط امروز که حرکت به سمت قله‌های توسعه و پیشرفت ایران اسلامی، هدف دولت است و دولتمردان ذیل «گفتمان اعتدال» تمام همت خود را مصروف این مهم نموده‌اند، متأسفانه عده‌ای با فضاسازی و کارشکنی و سیاه نمایی، سعی در وارونه جلوه دادن خدمات دولت و انتقام‌جویی از ملت هستند و در چنین فضایی است که رسالت نقش خبرنگاران اهمیتی دوچندان می‌یابد. دولت یازدهم برغم تمام تلاش‌هایی که در سه سال گذشته برای تسهیل وضعیت دشوار خبرنگاران انجام داده و گام‌های مهمی در این زمینه برداشته، اما معترف است که تا رسیدن به نقطه مطلوب و ایجاد رضایت این گروه نخبه هنوز فاصله معناداری وجود دارد. در عین حال امیدوار است که به کمک همین گروه شایسته و میدان دادن به آنها بتواند در ادامه مسیر، با اصلاح و تجدید نظر در برخی روش‌ها وضعیت بهتری را به وجود آورد. با گرامیداشت یاد شهید محمود صارمی و همه خبرنگاران فقید، این روز را به همه سختکوشان بی‌منت عرصه خبر و خبرنگاری تبریک می‌گویم.

روزنامه ایران-17 مرداد 1395